NC500 – wszystko, co musisz wiedzieć przed podróżą

Czym jest North Coast 500 i gdzie się zaczyna?

North Coast 500, powszechnie znana jako NC500, to 516 milowa (830km) trasa wyznaczona w najbardziej północnych krańcach Szkocji. Jej oficjalnym punktem startu i finiszu jest miasto Inverness, uznawane za stopicę Highlandów.

Przed oficjalnym zainaugurowaniem trasy w marcu 2015 roku ta część Szkocji była uśpiona, spokojna i tylko nieliczni ją odwiedzali. Często były to osoby szukające dzikości jaką Szkocja oferuje. Nikt wtedy nie szczycił się przejechaniem NC500, po porstu jeździło się na północ Szkocji.

Po ogromnej promocji tracy NC500, która miała w swoich pierwotnych intencjach pomoc lokalnym biznesom, trasa NC500 z czasem ale sukcesywinie zmieniała się w najgorszą wersję overtourismu. Dostała nawet miano Instagram Highway.

Co tak naprawdę poszło nie tak i czy uważamy, że wciąż jest to trasa, którą powinnaś/powinieneś przejechać?

Postaram się w tym artykule nakreślić jak wygląda rzeczywiście doświadczenie na NC500, jak upewnić się, że bedziesz mieć dobry czas i oczywiśccie realne oczekiwania.

Zacznijmy od początku, tradycyjnie ludzie przyjeżdzali na północ i spędzali więcej czasu w jednym miejscu, często wynajmując domki czy rozbijając namiot na polu namiotowym. Osoby robiące obiazdówki głównie spały na polach namiotowych, zawsze było miejsce, można było po prostu przyjechać i się rozbijać. Nie było tyle kamperów.

Dzisiaj niestety przejechanie trasy wymaga przygotowania i planowania dużo wcześniej, żeby uniknąc niepotrzebnego stresu.

Bo największym problemem jest niewspółmierny rozwój infrastruktury do reklamy NC500. I pomimo, że  nastąpił rozwój infrastruktury wzdłuż trasy NC500 od czasu, gdy zyskała ona popularność, to niestety nie nadążał i nie nadąża on za wzrostem natężenia ruchu i wzrostu liczby turystów w rejonie.

Wiele inwestycji było raczej jak gaszenie pożaru niż jego prewencja i tak jest do dzisiaj. Dlatego bardzo ważne jest abyśmy my którzy planujemy przejechać tę trasę nie byli częścią problemu. A jest naprawdę wiele co możesz Ty czytelniku zrobić ( o tym poniżej).

Jak się przygotować i jak przejechać NC500 jako odpowiedzialny turysta i co Ty możesz zrobić?

Jeśli podróżujesz samochodem osobowym/motorem/rowerem:

• Oczywisty punkt, zaplanuj wizytę w innych miesiącach niż lipiec czy sierpień. Prawda jest taka, że lato w Szkocji nie zawsze oznacza piękna pogodę, czasem jest tylko nieco cieplej i oczywiście są dłuższe dni, ale już od kwietnia dni są na tyle długie, że spokojnie można spędzić na zwiedzaniu cały dzień.
• Na ile to możliwe to śpij na polach namiotowych, B&Bs czy innych miejscach oferujących noclegi. Wiemy, że czasami jest to trudne, bo baza noclegowa jest ograniczona, ale w ten sposób wspierasz lokalną gospodarkę (jeśli punkt noclegowy należy do inwestora z poza regionu, to już jego pracownicy raczej będą z okolicy i dzięki Tobie mają pracę).
• Jedz posiłki w lokalnych kafejkach, pubuch czy restauracjach.
• Rób zakupy w lokalnych sklepach i kup jakieś pamiątki w małych lokalnych sklepikach. Zdarza się, że sklep jest własnością społeczności, zatem każda zarobiona kwota zostaje dla teh społeczności. Jednocześnie nie zniechęcamy od tego, żeby mieć jakieś rezerwy jedzenia, bo niestety czasem miejsac sa pozamykane, a w sklepach asortyment jest dość ograniczony.
• Możesz wspierać rolników kupując produkty z lodówek, jajka i tym podobne. Pamiętaj, że wtedy musisz zostawić gotówkę.
• Korzystaj z wycieczek organizowanych przez lokalne biznesy np. popłyń łódką na oglądanie fok, maskonurów i inne.
• Przygotuj się i sprawdź gdzie będziesz mogła/mógł skorzystać z toalety.
• Miej w samochodzie przygotowany worek na śmieci na wypadek gdyby nie było śmietników lub gdyby były przepełnione. Nie dokładaj śmieci, gdy widzisz, że śmietnik juz jest pełny.
• Gdy musisz załatwić się w naturze, to proszę (to do kobiet!) nie zostawiaj papieru toaletowego tylko wrzuć go do worka na śmieci w swoim samochodzie! A gdy dopadnie Cię grubszy problem (wiemy, wiem z tym się nie wygra) to przestrzegaj zasad: załatwiaj się co najmniej 60–70 m od rzeki, strumienia, od  szlaków. Wykop dziurę i potem zasyp ją ziemią.
• Pamiętaj, że naklejanie naklejek to jest wandalizm!! I często lokalne społeczności muszą wykładać pieniądze na usuwanie ich, jednym z takich najbardziej znanych miejsc jest znak w John O’Groat, który w kilka lat został tak obklejony, że aż trzeba było postawić tablicę z prośbą o nie naklejanie na nim naklejek. Po prostu ręce opadają.
• Jeździj ostrożnie i przestrzegaj etykiety jazdy drogą jednopasmową (o tym poniżej).
• Jeśli chcesz spać w namiocie na dziko to zrób to dyskretnie. W tej chwili jest dość duża nagonka na spanie przy drodze. Wiszą plakaty od policji, że nie jest to wild camping. Poza tym jest to coś co bardzo wkurza lokalną społeczność, więc oni również nie zachowują się zawsze wzorowo (np trąbią jak przejeżdzają, krzyczą itp) Nie jest to coś czego potrzebujesz doświadczyć na swoich wakacjach. Po prostu znajdź miejsce z dala od domów i od drogi. Czasem nie jest to łatwe, bo tereny na północy są podmokłe lub pokryte wrzosem.
• Najlepiej nie pal ognisk, szczególnie jak śpisz na dziko.
• Jak idziesz na spacer to zabierz ze sobą worek i zbierz śmieci, które tam znajdziesz. Pozostawisz w ten sposób miejsce jeszcze lepszym niż jak je zastał_ś! Ogromny pokłon z naszej strony!!

Jeśli podróżujesz kamperem dodatkowo:

• Jak wynajmujesz kampera, wynajmij jak najmniejszy np WV Transporter lub podobny.
• Jak tylko to jest możliwe zatrzymuj się na nocleg w wyznaczonych na to miejscach lub polach namiotowych lub dość ukrytych miejscach. Niestety zbyt duża popularność kamperów spowodowała, że zdarzają się agresywne zachowania wobec turystów np trąbienie w nocy , krzyki. Zdarzyło nam się, że przejeżdzający samochód trąbił przez kilka sekund jak nas mijał. Nie było to zbyt przyjemne doświadczenie.
• Opróżniaj toaletę i wylewaj brudna wodę tylko w wyznaczonych do tego celu miejscach.
• Nie zatrzymuj się w miejsach, w których postawiono znak zakazu zatrzymywania się na nocleg (takich jak NO OVERNIGHT PARKING). Niestety jest ich coraz więcej. Do tego zdarza się, że przy zjeździe na małą drogę pojawiły się wielkie kamienie blokujące wjazd.
• Nigdy nie zatrzymuj się w passing places żeby mieć przerwę ani tym bardziej na nocleg.

Co Ty możesz zrobić aby mieć fajne doświadczenie i nie być cześcią problemu?

Zaplanuj swoje noclegi wcześniej.

Zaplanuj sobie co chcesz zobaczyć, ale również upownij się, że masz trochę swobody, bo nieoczekiwanie jakieś miejsce tak Ci się spodoba, że będziesz chciał(a) pobyć tam dłużej. Lub pogoda nie dopisze i postanowisz jednak jechać dalej.

Przejedź trasę jak odpowiedzialny turysta (patrz wyżej).

Przygotuj się dobrze jak planujesz pieszą wycieczkę, poczytaj które miejsca mają mały parking i pojaw się tam wcześniej. Zapoznaj sie z opisem trasy, mapką.

Upewnij się, że masz wystarczająco czasu: zaplanuj przejechanie trasy w conajmniej 5 dni, idealnie tydzień a jak masz więcej czasu to będzie jeszcze lepiej. Nasza mantra jest taka, że Szkocję najlepiej zwiedza się wychodząc na szlak, dlatego radzimy Ci planować trasę tak aby mieć czas na to, żeby spędzić czas w naturze.

Upewniaj się, że masz wystarczająca ilość paliwa, bo na samej północy jak miniesz Thurso (jadąc ze wschodu na zachód) stacje są dość rzadko i to samo na wschodnim wybrzeżu. Do tego często zamykane są wcześnie lub zamkniete w niedziele.

Pamiętaj aby ważne informacje mieć również w wersji offline, bo nie zawsze będziesz mieć zasięg. My polecamy dwóch operatorów: O2 i EE.

Etykieta jazdy na drogach jednopasmowych (single tracks):

• Bądź przygotowana/y na to, że będziesz jechać ok 40, może 50 km na godzinę, czasem wolniej ale raczej nie szybciej.
• Patrz jak daleko się da, aby wypatrzeć samochód jadący z naprzeciwka jak najszybciej i zatrzymaj się w passing place (czyli miejscu w których wyminiesz się z samochodem jadącym z naprzeciwka) gdy tylko dystans między wami się zmiejszy a Ty nie widzisz już dalej kolejnego passing place.
• Niepisana zasada jest taka, że mniejszy samochód przepuszcza większy. I również jak widzisz, że ktoś siedzi Ci na tyłku już dość długo, to zjedź w passing place, włącz kierunkowskaz, że się zatrzymujesz i przepusć to auto. To może być lokalna osoba, która spieszy się do pracy, do domu lub na zakupy wiesz o co chodzi.
• Teraz BARDZO WAŻNE: zawsze zjeżdzasz do passing place po lewej stronie!!! Gdy akurat masz passing place po prawej stronie, to zatrzymaj się na drodze na wysokości zatoczki i pozwól aby samochód przejechał. Możesz włączyć kierunkowskaz, żeby zaindykować że się zatrzymał_ś.
• Jeśli samochód z naprzecikwa również zatrzyma się dla Ciebie, ale Ty chcesz go koniecznie przepuścuć to zamrugaj mu światłami.
• Podziękuj kierowcy, który Cię przepuścił podnosząc rękę – zobaczysz, że jest to miły gest i od razu wyróżni Cię od single track żółtodziobów.
• A co jeśli spotkacie się i nie ma passing place. Zasada jest taka, że kto ma bliżej do passing place ten cofa. Różnie ludzie tego przestrzegają, oczywiście zależy jak kto się czuje za kierownicą. Generalnie próbuj jednak się zatrzymywać w passing places. Również po to aby unikać zjeżdzania na pobocza dróg. Niestety niewiele jest robione aby poprawić jakość dróg,dlatego zdarzają się kawałki z dużą ilością dziur i słabym poboczem. Dlatego lepiej nie planuje przemieszczania się po ciemku. Do tego radzimy nie zjeżdzać na podobcza, łatwo złapać gumę. To jest najczęstsza przyczyna dlaczego wzywana jest pomoc drogowa. Pamiętaj, że mechanik może byc wiele kilometrów od miejsca zdarzenia.

Kilka słów na koniec

Mam nadzieję, że ten post nie wybrzmi jako negatywny. Niezaprzeczalnie przejechanie NC500 to fajna przygoda i na trasie jest wiele fantastycznych miejsc. I jestem pewna, że skradną one Twoje serce, że miejscowi zachwycą Cię swoją otwartością i przyjaznym nastawieniem. Pamiętaj jednak, że NC500 jest trasą, która budzi dość sporo kontrowersji w Szkocji i naprawdę jest bardzo ważne żeby mieć jak największy szacunek dla miejsc, przez które przejeżdżasz i ludzi, którzy w nich żyją. Nie śmieć, nie blokuj wąskich dróg, wspieraj lokalnych przedsiębiorców.

Szerokiej drogi i mam nadzieję, że pogoda Ci dopisze!!!

---

Frequently Asked Questions: